شاخص های بهره وری

شاخص های بهره‌ وری به اندازه‌گیری بهره‌وری سازمان کمک می‌نماید شاخص‌های متداولی برای اندازه‌گیری بهره‌وری در سازمان ها وجود دارد که در ادامه برخی از شاخص‌های تخصصی بهره‌ وری تشریح شده است.

شاخص های بهره وری

اهمیت اندازه‌گیری

• به منظو اطمینان از مدیریت موثر فرآیند کسب و کار، بنگاه‌های کوچک و متوسط باید سیستم مدیریت بهره‌وری مناسبی را ایجاد و به‌کار گیرند. تا به روشنی دیابند که چه مقدر موثر و کارا منابع خود را مدیریت می‌کنند.
• اندازه‌گیری اولین قدم به سمت کنترل و د نهایت بهبود است، چنانچه نتوان چیزی را اندازه‌گیری نمود، نمی‌توان آن را فهمید و چنانچه نتوان آن را فهمید، نمی‌توان آن را کنترل نمود.
• با توجه به اختلاف نظر در محاسبات شاخص‌های بهره‌وی، این شاخص‌ها کمتر در اظهارنامه تعالی سازمانی سازمان پرداخته می‌شود در ادامه چند شاخص متداول بهره‌وری تشریح شده است.

شاخص های بهره وری

نسبت ارزش افزوده به فروش

• نسبت فروش سازمان علاوه بر خدمات و موادی که خریدای شده است.

بهره‌وری سرمایه انسانی

• نسبت ارزش افزوده به تعداد کارکنان ، که نشان دهنده میزان ثروت تولید شده در شکت به نسبت تعداد کارکنان است که بالا بودن آن نشان دهنده اثرات مطلوب عامل نیروی کار در فرآیند تولید است و پایین بودن آن در نتیجه عوامل کای نامطلوب ( نظیر: اتلاف وقت و مواد، سطح حقوق و دستمزد نامناسب ، مواد خریداری شده گران یا نامرغوب) است.
• نسبت ارزش افزوده بر جبران خدمات شاغلین است که این شاخص به شاخص قابت پذیری نیز شناخته می‎‌شود. مفهوم این شاخص به ازای یک واحد ریالی که بابت جبران خدمات پرداخت شده چه میزان ارزش افزوده ایجاد شده است.
• پایین بودن نسبت نشان دهنده هزینه بالای نیروی کار است

بهره وری سرمایه

• نسبت ارزش افزوده به درایی ثابت است که درجه استفاده از دارایی‌های ثابت ملموس را نشان می‌دهد. بالا بودن، نسبت کارایی در استفاده از دارایی را نشان داده و پایین بودن، نسبت کارایی ضعیف در استفاده از دارایی ضعیف را نشان می‌دهد.

بهره وری مواد اولیه

• نسبت ارزش افزوده به مواداولیه مصرفی است که میزان ارزش افزوده ایجاد شده به ازای هر واحد مواد مصرف شده را نشان می‌دهد. پایین بودن نسبت به معنی استفاده زیاد از مواد اولیه در ایجاد ارزش افزوده شرکت است.

بهره وری انرژی

• نسبت ارزش افزوده به هزینه مصرف انرژی است که نشان دهنده ازش افزوده ایجاد شده به ارازی هر واحد انرژی استفاده شده است.
• پایین بودن نشان دهنده این است که به ازای ارزش افزوده ایجاد شده انرژی بیشتری مصرف شده است.

بهره وری کل

• بهره وری کل را می‌توان به عنوان رابطه بین حجم تولیدی که در مدت معینی به دست آمده و حجم کامل عواملی که در جریان تولید به مصرف رسیده اند تعریف نمود.
• (سود قبل از مالیات-درآمد کل )/درآمد کل = بهره وری کل

در خصوص بهره‌وری سبز نیز شاخص‌هایی را علاوه بر بهره‌وری انرژی تعریف نمود که در مطلبی مجزا به این موضوع پرداخت می‌شود.
این مطلب توسط مهندس پیام خرازیان گردآوری شده است.
انتشار مطلب با ذکر نویسنده و آدرس سایت www.kharazian.ir بلامانع است.
منبع:
https://apo-tokyo.org
www.npo.gov.ir