تغییرات ایزو 14001 ویرایش جدید

تغییرات ایزو 14001 بر اساس پیش نویس اولیه منتشر شده در سال 2025 بشرح ذیل است و انتظار می‌رود در ژانویه 2026 این استاندارد منتشر گردد.

تغییرات ایزو 14001

• به‌روزرسانی پیش‌نویس ISO 14001 شامل اصلاحاتی است که هدف آن‌ها بهبود وضوح، سازگاری و همسویی با دیگر استانداردهای سیستم مدیریت ایزو است تغییرات کلیدی که در پیش نویس اولیه ایزو 14001 ویرایش 2026 عبارتند از:

تغییرات کلیدی ایزو 14001 ویرایش 2015 به ویرایش 2026

همسویی با ساختار هماهنگ‌شده ایزو

• پیش‌نویس آخرین نسخه ساختار هماهنگ‌شده را در بر می‌گیرد تا سازگاری بین استانداردهای سیستم مدیریت حفظ شود.

وضوح بیشتر

• بازنویسی متن‌ها به منظور بهبود درک با بازفرموله کردن الزامات موجود و افزودن یادداشت‌های توضیحی.

راهنمایی‌های دقیق‌تر در پیوست A استاندارد

• پیش‌نویس راهنمایی‌های گسترده‌تری در موضوعات کلیدی را در پیوست A استاندارد ارائه می‌دهد تا الزامات این استاندارد را شفاف‌تر کند.

در نظر گرفتن تغییرات اقلیمی

• در سال 2024 الحاقیه به استاندارد سیستم مدیریت محیط زیست در خصوص تغییرات اقلیمی اضافه گردد در ویرایش جدید تغییرات اقلیمی به صراحت در بند ۴.۱ (درک سازمان و زمینه آن) گنجانده شده است و اهمیت ریسک‌های محیط زیست و عوامل خارجی را تقویت می‌نماید.

نمونه‌هایی از طرف‌های ذینفع

• با اضافه شدن یک یادداشت جدید در بند ۴.۲ (درک نیازها و انتظارات طرف‌های ذینفع) نمونه‌هایی ارائه می‌دهد تا مشخص شود چه کسانی ممکن است طرف ذینفع محسوب شوند.

دیدگاه چرخه عمر

• یک یادداشت به بند ۶.۱.۲ (جنبه‌های زیست‌محیطی) اضافه شده است که راهنمایی بیشتری درباره کاربرد دیدگاه چرخه عمر ارائه می‌دهد.
• این دیدگاه به سازمان‌ها اجازه می‌دهد تا محیط زیست را در کل چرخه عمر یک محصول یا خدمت، از تامین کننده مواد اولیه تا دفع نهایی را مورد توجه قرار دهد بدین ترتیب مدیریت محیط زیست جامع‌تری خواهد داشت.

بازسازی ساختار برنامه‌ریزی

• بند ۶.۱.۴ (برنامه‌ریزی اقدامات) به «ریسک‌ها و فرصت‌ها» تغییر نام یافته است، در حالی که بند جدید ۶.۱.۵ («برنامه‌ریزی اقدامات») در دست بررسی است.

بند جدید مدیریت تغییر

• بند جدید ۶.۳ با عنوان «برنامه‌ریزی و مدیریت تغییرات» معرفی شده است که بر مدیریت ساختاریافته تغییرات در سیستم‌های مدیریت زیست‌محیطی تأکید دارد.
• این بند جدید که در سایر استانداردهای مدیریتی از جمله ایزو 9001 از ویرایش 2015 وجود داشته است به سازمان‌ها کمک می‌نماید تا تثیرات تغییرات داخلی و خارجی بر سیستم مدیریت محیط زیست را به طور موثر شناسایی، ارزیابی و پاسخ دهند.

تقویت کنترل‌های عملیاتی

• بند ۸.۱ (برنامه‌ریزی و کنترل عملیاتی) اکنون به صراحت بیان می‌کند که سازمان‌ها باید فرآیندها، محصولات یا خدمات ارائه شده از خارج که مرتبط با سیستم مدیریت محیط زیست هستند را کنترل یا تحت تأثیر قرار دهند. نوع و دامنه این کنترل باید به وضوح در سیستم مدیریت محیط زیست تعریف گردد.

بازسازی بازنگری مدیریت

• بند ۹.۳ (بازنگری مدیریت) به سه زیر بند تقسیم شده است: ۹.۱ عمومی، ۹.۲ ورودی‌های بازنگری مدیریت و ۹.۳ خروجی‌های بازنگری مدیریت، که وضوح و ساختار را بهبود می‌بخشد.

بازنگری بخش بهبود

• بند ۱۰.۱ (عمومی) در بخش ۱۰ (بهبود) حذف شده است تا فرآیند ساده‌تر شود.

لازم است تأکید شود که تمامی این تغییرات هنوز در قالب پیش‌نویس هستند و در طول دوره بازنگری توسط کمیته ایزو 207 ممکن است این موارد تغییر نماید.

برنامه‌زمان‌بندی انتقال به ویرایش جدید ایزو 14001

• انتظار می‌رود استاندارد ویرایش جدید ایزو 14001 در ژانویه ۲۰۲۶ منتشر شود سازمان‌ها یک دوره انتقالی به ویرایش جدید خواهند داشت تا با استاندارد به‌روزشده هماهنگ شوند. در حالی که دوره انتقال معمول برای استانداردهای سیستم مدیریت ایزو تا سه سال است، این دوره ممکن است به دلیل دامنه محدود تغییرات در این به‌روزرسانی کوتاه‌تر شود.

این مطلب توسط مهندس پیام خرازیان گردآوری شده است.

www.iso.org