اصولGMP چیست
رعایت اصول GMP در هر سازمانی ایمنی محصول را تضمین مینماید در این مطلب تاریخچه، تعریف، اصول و مزایای اصول تولید محصول خوب تشریح شده است.
وقتی صحبت از علوم و صنایع غذایی میشود، نخستین تصویری که در ذهن نقش میبندد کارخانههای صنایع غذایی هستند و اولین مسئلهای که مورد توجه قرار میگیرد شرایط موجود برای تضمین کیفیت، ایمنی و سلامت محصولات غذایی است و به تبع، به دنبال راهی برای محقق شدن این امر میگردیم.
اصول GMP
با رعایت اصول اجرایی GMP در کارخانههای صنایع غذایی میتوانیم اصول ایمنی و سلامت محصولات غذایی را در سازمانها رعایت کنیم و گامهایی استوار قدم در راه تجارت جهانی و صادرات طی نمائیم .
GMP مخفف (Good Manufacturing Practice) شرایط خوب (مطلوب) زیرساختار است که فوندانسیون اصلی سیستم HACCP است.
در واقع GMP پایه و اساس نظامهای ایمنی مواد غذایی HACCP است و اجرای این اصول سلامت محصول را طبق استانداردهای مورد نظر تامین میکند.
اصول GMP عوامل کنترلی هستند که بر کل عملیات تولید و کنترل کیفیت تمرکز دارند و نه بر یک فرآیند خاص .
تاریخچه
استانداردهای مواد غذایی توسط موسسه های بین المللی مانند FAO و WHO تدوین میشوند . از جمله استانداردهای کدکس ، Codex Alimentarius Commission است که توسط کمیته مشترک FAO/ WHO تدوین میشود و شامل استاندارد ویژگیها، آیین کار و یا به عبارت بهتر آیین بهداشتی شرایط کار و دستورالعملهای مربوط به آنها است .
اصول GMP ابتدا بوسیله سازمان غذا و دارو آمریکا FDA بیان شد. در سال 1967 به توصیه بیستمین مجمع جهانی بهداشت اولین پیش نویس تولید خوب GMP توسط گروهی از کارشناسان سازمان جهانی بهداشت تدوین گردید.
متعاقبا این پیش نویس به بیست و یکمین مجمع جهانی بهداشت تحت عنوان “پیش نویس الزام عملیات تولیدی خوب در ساخت و کنترل کیفیت محصولات غذایی و دارویی ” ارائه و پذیرفته شد .
در سال 1968 متن بازنگری شده GMP توسط ” کمیته کارشناسی اختصاصات محصولات دارویی سازمان جهانی بهداشت ” مورد بحث قرار گرفت و نهایتا با اندکی ویرایش در سال 1971 در فارماکوپه بین المللی (IP) بصورت ضمیمه منتشر گردید.
اصول GMP در جهان هم اکنون بوسیله سازمان جهانی استاندارد ISO و WHO و FAO در قالب استانداردهایی مانند Codex Alimentarious و EC 93/43 و Codex97/13 بیان میشود .
- به عنوان مثال محصول ناتامایسین ( افزاینده زمان ماندگاری ) با حلالیت بالا دارای استاندارد بین المللی به شماره کدکس E235 است.
- افزودنی اسپارتام به عنوان تشدید کننده طعم در دسرهای لبنی و غیر لبنی به شماره کدکس EC/72/98 است
تعریف
برای GMP تعاریف مختلفی ارائه شدهاست اما دو تعریف GMP از همه پرکاربردتر است یکی از تعاریف GMP توسط FDA در سال 2001 ارائه شده به شرح ذیل است :
GMP عبارت است از کلیه عملیات و فرآیندهای مورد نیاز برای تولید مواد غذایی و دارویی ایمن و به عبارت بهتر، GMP عبارتست از کلیه فرآیندها و اقدامات مورد نیاز برای عملیات تولیدی مورد نظر، که متخصصین تایید نمایند، عملیات مزبوربراساس یافتههای دانش روز انجام میگیرد .
اما کمیسیون اروپایی EC2003 ، GMP را چنین تعریف میکند : GMP بخشی از سامانه تضمین کیفیت است که اطمینان میدهد محصول به صورت یکنواخت و دائم مطابق با استانداردهای کیفیت مربوطه تولید شده و تحت کنترل قرار گرفته است.
هدف از پیاده سازی GMP
اصول GMP میتواند به عنوان ابزار پایش در ارزیابی سطح بهداشتی زیر ساختهای مرتبط با فرآوری محصول در سازمانهای فعال در حیطه مواد غذایی، دارویی، مواد افزودنی بکار گرفته شود .
GMP بیان کننده اصول کلی برای تامین زیرساختها و شرایطی است که به ایجاد یک محصول سالم و مناسب می پردازد این اصول شامل :
- انتخاب محل مناسب برای تولید
- طراحی و ایجاد ساختمانهای مناسب برای تولید محصولی سالم و بهداشتی
- طراحی مناسب فرآیندهای تولید
- انتخاب ماشین آلات مناسب و بهداشتی برای تولید
- طراحی و اجرای تاسیسات مناسب برای تولید
- تعیین و تامین تجهیزات پشتیبانی مناسب
مزایای پیادهسازی GMP
- الف : ارتقا سطح بهداشتی سازمان
- ب : افزایش اعتبار شرکت
- ج : اعتمادسازی برای مشتریان
- د : اطمینان از تولید محصول ایمن
کلیه محصولات دارویی، مواد غذایی و تجهیزات پزشکی دارای استاندارد GMP میباشد که در سایت سازمان غذاو دارو و FDA آمریکا، قابل دسترس است.
این مطلب توسط مهندس پیام خرازیان گردآوری شده است.
انتظار مطلب با ذکر نام نویسنده و آدرس سایت www.kharazian.ir بلامانع است.
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.