خودارزیابی ماتریسی EFQM

خودارزیابی ماتریسی شامل ایجاد ماتریس دست‌یابی به موقعیت خاص سازمانی بر اساس چارچوب مدل EFQM است.

خودارزیابی ماتریسی EFQM

تاریخچه رویکرد ماتریسی

خودارزیابی ماتریسی در ویرایش قدیمی مدل تعالی سازمانی نظیر 2003، 2010 نیز مطرح شده بود اما در مدل تعالی EFQM 2013 این روش حذف شده بود که در ویرایش جدید مدل تعالی سازمانی EFQM 2020 نیز رویکرد ماتریسی ارایه شده است.

رویکرد ماتریسی

در این روش یک سری جملات مطرح می‌شوند که موقعیت فرضی سازمان را در دستیابی به اهداف مدل EFQM در سطوح مختلف بیان کرد‌ه‌اند ودر مقابل هر جمله یک عدد بین صفر تا 10 قرار گرفته است.اگر چه سازمان‌ها از یکدگیرر متمایزند و رفتار متفاوتی دارند، اما رویکرد ماتریسی می‌تواند به شیوه‌ای کاربردی‌تر به درک سازمان مطابق مدل EFQM کمک نماید.
همچنین به تیم‌ها ابزارهایی را برای ارزیابی سریع و آسان روند اجرای مدل EFQM در سازمان پیشنهاد می‌کند رویکرد ماتریسی می‌تواند در هر سطحی از سازمان بکار گرفته شود.

مراحل خودارزیابی ماتریسی

آگاهی دادن

آگاهی دادن شامل آشنایی اعضای تیم خودارزیابی با ماتریس و شفاف کردن انتظاراتی است که سازمان از فرآیند خودارزیابی دارد.

رتبه‌ دادن فردی

در این مرحله، هر عضو تیم یک نسخه از ماتریس را به همراه کتابچه همراه دریافت می‌کند و به کمک ماتریس، به واحد ارزیابی شونده امتیاز می‌دهد. کتابچه راهنما حاوی تمام رهنمودهای لازم برای این کار است.

اجماع

تقریبا یک هفته بعد، افراد تیم در کارگاه یک روزه هم نظری و اجماع شرکت می‌کنند که یک نفر مشاور و هدایت کننده، آن را اداره می‌کند. گرچه هدایت کننده یک ارزیابی آموزش دیده است ولی در مورد امتیازدهی تصمیم نمی‌گیرد او با استفاده از تکنیک‌های پرسشگری و مهارت‌های تسهیل کردن کار تیمی، به اعضای تیم کمک می‌کند تا در امتیازدهی نهایی به اجماع و توافق نظر برسند.

برنامه‌ریزی اجرایی

قدم نهایی، برگزاری یک جلسه برنامه‌ریزی اجرایی که در آن تیم ارزیابی با استفاده امتیازهای توافق شده و یاداشت‌های اعضا تیم ، برنامه‌های اجرای بهبود را تدوین می‌کنند
این رویکرد برای استفاده در تیم‌های کوچک مناسب است. تکرار این کارگاه هر 6 تا 12 ماه به عنوان بخشی از فرآیند بازنگری مستمر مفید است.

مزایای رویکرد ماتریسی

• بکارگیری آسان است و نیاز به آموزش کمی دارد.
• برای درگیر کردن همه افراد درخودارزیابی مفید است.
• یک راه کاربردی برای درک سازمان از معیارهای مدل تعالی EFQM را فراهم می‌نماید.
• تیم‌ها را قادر می‌سازد که میزان پیشرفت را ارزیابی کنند و فاصله تا وضعیت مطلوب و گام‌های بعدی برای بهبود را نشان دهند.
• در ایجاد تیم و آسان بحث‌های بین افراد تیم کمک می‌کند.
• مشارکت تیم مدیریت سازمان در ایجاد ماتریس خاص آن سازمان، یک فرآیند قدرتمند استراتژیک محسوب می‌شود از این طریق، مدیران با شرکت در بحث‌های جلسات تیمی، به اجماع می‌رسند چشم‌اندازهای مشترک خود را بیان می‌کنند و گام‌های بعدی را برای دستیابی به موفقیت در 7 معیار EFQM مشخص می‌کنند.

ریسک‌های خودارزیابی ماتریسی

• فهرست قوت‌ها و حوزه‌های نیازمند بهبود، تهیه نمی‌شود.
• یک مرجع بدون واسطه است که بین مراحل رویکرد ماتریسی و زیر معیارهای مدل EFQM ارتباط برقرار کند، وجود ندارد.

این مطلب توسط پیام خرازیان گردآوری شده است.
انتشار مطلب با ذکر نام منبع و ادرس سایت www.kharazian.ir بلامانع است
منبع: efqm.org