اکوسیستم کسب و کار

اکوسیستم

مفهوم اکوسیستم در استانداردهای مدیریتی و مدل تعالی EFQM 2020 مورد توجه قرار گرفته است.

تعریف اکوسیستم، اجزاء و کاربردهای آن در این مطلب توسط پیام خرازیان گردآوری شده است.

اکوسیستم

تعریف اکوسیستم

یک اصل زیر‌بنایی اکوسیستم، وابستگی متقابل است . یعنی چیزی که اگر در یک بخش بیستم رخ دهد، ممکن است بر دیگر بخش‌های درون آن تاثیر گذارد.

در مفهوم سازمان، عوامل بیرونی زیادی وجود دارد که ممکن است بر عملکرد آن تأثیر گذارد، ولی سازمان کنترلی بر آنها نداشته باشد .

می‌تواند شامل سیاست‌های دولت، ترکیب اقتصادی و اجتماعی ناحیه و نواحی همجوار، انتظارات مذهبی و فرهنگی متداول، تقاضا برای پایداری و تامین اعتبار قابل دسترسی باشد.

اکوسیستم در مدل‌ها و استانداردهای مدیریتی

استانداردهای مدیریتی

در استانداردهای مدیریتی ویرایش جدید بند 4 محیط کسب‌و‌کار (Context of Organization) به مفهوم اکو سیستم اشاره می‌نماید

مدل سرآمدی

مدل سرآمدی EFQM 2020 در معیار 1، زیر معیار 1-3-درککردن اکوسیستم، قابلیت‌های سازمان و مهمترین چالش‌ها اشاره نموده است.

مفهوم اکوسیستم یک سازمان

اکوسیستم در علوم مختلف تعاریف مرتبط به خودش را دارد به نظر می‌رسد ریشه اولیه آن به علوم زیستی و ارتباطات میان جانداران و همزیستی آن‌ها مربوط می‌شود استفاده از مفهوم اکوسیستم در محیط کسب و کار به روابط میان سازمان‌ها فعالیت‌های درون سازمان برمی‌گردد که روی هم تاثیر می‌گذارند و با هم به صورت منظم می‌کنند.

بنیاد مدیریت کیفیت اروپا بیان می‌کند که سازمان‌ها باید درک مناسبی ازاکوسیستم خود و جایگاهی که در آن دارند داشته باشند. یک سازمان برای درک اکوسیستم خود باید مولفه‌های زیر را بشناسد و درک کند:

١. سازمان :

در مرکز اکوسیستم یک سازمان، خود سازمان قرار دارد در یک سازمان اجزای مهمی به شرح ذیل وجود دارد که باید به درستی تعریف شوند

  • الف : رهبری سازمانی
  • ب : مبنا / فلسفه وجودی سازمان
  • ج : استراتژی سازمان
  • د : فرهنگ سازمانی
  • ه : ساختار مدیریتی سازمان
  • ی : پیشبرد عملکرد و تحول سازمانی

۲ . ذی‌نفعان

ذی‌نفعان افراد، گروه‌ها یا سازمان‌هایی هستند که به طور مستقیم یا غیر مستقیم نقش یا منفعتی در آن سازمان دارند، زیرا آن‌ها یا بر سازمان تاثیر می‌گذارند یا از آن تأثیر می‌پذیرند. مثال‌های ذی‌نفعان بیرونی عبارت‌اند از: شرکا و تامین‌کنندگان، جامعه، سهام‌داران، کارکنان، مشتریان و نهادهای دولتی هستند. بخشی از چالش‌ها و فرصت‌ها در تعامل با ذی‌نفعان حاصل می‌شود.

۳ . بازار/ صحنه رقابت :

بازار مجموعه‌ای از مشتریان بالفعل و بالقوه است که به‌ خاطر حضور رقبا و سایر بازیگران عملاً به یک صحنه رقابت تبدیل می‌شود. معمولاً در این صحنه بازیگرانی همچون رقبا، مشتریان بالقوه، تازه‌واردان، رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی، نوآوری‌ها، قوانین، منابع انسانی، گروه‌های با علایق ویژه و واسطه‌ها حضور دارند. بخشی از چالش‌ها و فرصت‌ها در بازار و صحنه رقابت خلق می‌شوند. سازمان‌ها برای ماندگاری و رشد در بازار لازم است، مدام ارزش پایدار خلق کنند.

۴ . محیط جهانی : ابرروندها

محیط جهانی محیط نسبتاً دور و کلانی است که سازمان‌ها بیشتر از اجزای آن تاثیر می‌پذیرند و این اجزا به نوبه خود می‌توانند بخشی از فرصت‌‌ها و چالش‌های یک سازمان را رقم بزنند.
تغییراتی که در محیط جهانی رخ می‌دهد به لحاظ تاثیرات بلند مدتی که می‌توانند داشته باشند از آن‌ها به عنوان ابرروندها نیز یاد می‌شود نظیر :

  • الف : گرم شدن کره زمین
  • ب : اقتصاد اشتراکی
  • ج : جهانی شدن
  • د : تنوع جمعیتی
  • ه : فناوری‌های دگراندیشانه
  • ی : عدم قطعیت در جغرافیای سیاسی
  • و : روندهای اجتماعی
  • ر : مواد خام

مهمترین کاربردهای مفهوم اکوسیستم

  • الف : آگاهی رسانی و آموزش
  • ب : استدلال‌های استراتژیک
  • ج : ارتباطات میان رشته‌‍‌‌‌ای
  • د : تجزیه و تحلیل هزینه و سود
  • ه : حسابداری سبز
  • ک : برنامه‌ریزی مکانی
  • گ : مدیریت زمین و منابع
  • ی : سیاست‌گذاری و نوشتن قانون
  • و : برنامه‌های چند منظوره

و در پایان بهتر است بدانیم یکی از مهمترین ویژگی‌های اکوسیستم این است که در نگاه اول چندان با اهمیت به نظر نمی‌رسد، اما به مرور زمان تغییرات آن به اندازه‌ای گسترده می‌شود، که شاید نتوان به راحتی آنها را اعمال نمود.

این مطلب توسط مهندس پیام خرازیان تهیه شده است
انتظار مطلب با ذکر نام نویسنده پیام خرازیان و منبع سایت بلامانع است.

منبع :

EFQM

EFQM 2020 Model

ISO 9001:2015 

0 پاسخ

پاسخ دهید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
مشارکت رایگان.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.