مدیریت جریان کالا
مدیریت موجودی قلب تپنده هر کسبوکاری است. توانایی متعادل کردن تقاضای مشتری با میزان کالای موجود در انبار، نهتنها هزینههای نگهداری را کاهش میدهد، بلکه از هدررفت سرمایه در گردش نیز جلوگیری میکند. در دنیای پویای امروز، انبارداری دیگر صرفاً چیدن کالاها روی قفسه نیست؛ بلکه یک علم محاسباتی است که با استفاده از الگوریتمهای خروج کالا، سودآوری را تضمین میکند.
انتخاب روش مناسب برای مدیریت جریان کالا بستگی به ماهیت محصول، تاریخ انقضا، نوسانات قیمت بازار و شرایط فیزیکی کالا دارد. در این مقاله به بررسی پنج روش کلیدی که هر یک از این روشها فلسفه خاص خود را دارند میپردازیم
روش های مدیریت جریان کالا
روش FIFO (نخستین ورودی، نخستین خروجی)
First In, First Out
- این روش سنتیترین و محبوبترین متد مدیریت موجودی است. فرض اصلی بر این است که قدیمیترین کالاهای موجود در انبار باید زودتر از همه به فروش برسند یا در خط تولید مصرف شوند.
- این روش در صنایعی که با کالاهای دارای طول عمر کوتاه یا فصلی ماندد پوشاک و صنایع غذایی بکارگرفته میشود و مانع از مانع از مسنسوخ شدن کالا در انبار میشود.
روش LIFO (آخرین ورودی، نخستین خروجی)
Last In, First Out
- برخلاف روش قبلی، در LIFO فرض بر این است که کالاهایی که اخیراً وارد انبار شدهاند، زودتر از سایرین خارج میشوند.
- این روش بیشتر برای کالاهای فلهای مثل زغالسنگ، شن و ماسه یا محصولات معدنی که به صورت تپهای روی هم ریخته میشوند و دسترسی به لایههای زیرین سخت است، کاربرد دارد.
- در اقتصادهای تورمی چون کالای گرانتر (خرید جدید) زودتر فروخته میشود، سود اعلامی کمتر و در نتیجه مالیات پرداختی کاهش مییابد.
- بسیاری از استانداردهای بینالمللی حسابداری (مانند IFRS) استفاده از این روش را به دلیل عدم تطابق با جریان فیزیکی کالا محدود کردهاند.
روش CIFO (کمترین هزینه ورودی، نخستین خروجی)
Cost In, First Out (Lowest Cost First)
- در این روش، اولویت خروج کالا با اقلامی است که با کمترین قیمت خریداری شدهاند.
- این روش زمانی استفاده میشود که شرکت میخواهد در بازار رقابتی، قیمت مصرفکننده را پایین نگه دارد یا در گزارشهای فصلی، حاشیه سود خاصی را نمایش دهد.
- CIFO به انباردار اجازه میدهد کالاهای ارزانقیمت را سریعتر از چرخه خارج کند تا در صورت افت قیمت بازار، ضرر کمتری متوجه داراییهای گرانقیمت باقیمانده در انبار شود.
روش DEFO (کالای آسیبدیده، نخستین خروجی)
Damaged First Out
- این یک روش مدیریت بحران و کیفیت است. DEFO بر این اصل استوار است که کالاهای دارای نقص جزئی، بستهبندی آسیبدیده یا افت کیفیت فیزیکی باید بلافاصله مدیریت شوند.
- کالای آسیبدیده هر چه بیشتر در انبار بماند، ارزش خود را بیشتر از دست میدهد. با خروج سریع این کالاها (معمولاً با تخفیف یا در بخش “Outlets”)، بخشی از سرمایه بازیابی میشود.
- کالاهای آسیبدیده معمولاً ریسک سرایت خرابی (مثل نشت مایعات) به سایر کالاها را دارند، لذا خروج آنها امنیت انبار را افزایش میدهد.
روش EFO (نزدیکترین انقضا، نخستین خروجی)
Expiration First Out یاFEFO
- این روش که گاهی با نام FEFO -First Expired, First Out شناخته میشود، حیاتیترین روش برای صنایع دارویی، غذایی و بهداشتی است.
- تاریخ انقضا تنها معیار تصمیمگیری است. حتی اگر کالایی امروز وارد انبار شده باشد اما تاریخ انقضای آن نزدیکتر از کالاهای قدیمی باشد، باید اول خارج شود.
- این روش میتواند در در صنایع دارو و موادغذایی که مستقیماً با سلامت مصرفکننده و قوانین نظارتی در ارتباط است بکار گرفته شود عدم اجرای EFO میتواند منجر به جریمههای سنگین و نابودی اعتبار برند شود.
جریان موجودی صرفاً یک وظیفه تدارکاتی نیست، بلکه یک تصمیم استراتژیک است که بر جریان نقدینگی، رضایت مشتری و بقای سازمان تأثیر میگذارد. شرکتهای پیشرو معمولاً از ترکیبی از این روشها استفاده میکنند. برای مثال، یک فروشگاه زنجیرهای ممکن است در حالت عادی از FIFO استفاده کند، اما برای بخش لبنیات بر EFO تمرکز کرده و در صورت بروز حادثه در انبار، فوراً پروتکل DEFO را فعال نماید. هوشمندسازی انبارها و استفاده از نرمافزارهای ERP به مدیران کمک میکند تا این الگوها را با دقت میلیمتری اجرا کنند.
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.