ریسک در ISO 9001:2015

ریسک یک مفهوم ساده نمی‌باشد تعاریف مختلفی از ریسک  در اسناد سازمان بین المللی ISO منتشرشده است. یک تعریف ISO از ریسک، اثر عدم قطعیت بر روی نتیجه مورد انتظار می باشدریسک اکنون ریسک در ISO 9001:2015 اشاره شده است و سازمان‌ها در خصوص ریسک‌ها و فرصت‌ها سؤال دارند.
زبان جدید در استانداردهای جدید سیستم مدیریت و استاندارد ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵ بر تفکر مبتنی بر ریسک تمرکز دارد. جامعه جهانی در حال برسی بهترین روش جهت ممیزی ریسک می‌باشد. استاندارد ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵ چه می‌خواهد؟

در این مطلب ، تفکر مبتنی بر ریسک در ISO 9001:2015 مطرح می شود.

تفکر مبتنی بر ریسک در ISO 9001:2015

درک ریسک

در استاندارد مبانی و واژگان سیستم‌های مدیریت کیفیت ISO ۹۰۰۰:۲۰۱۵، ریسک رو ” اثر عدم قطعیت ” تعریف کرده است. یادآوری این تعریف را بدین صورت تشریح می‌کند، ریسک ” یک انحراف ازآنچه مورد انتظار می‌رود مثبت یا منفی. اصطلاح “عدم قطعیت ” به‌عنوان فقدان اطلاعات و دانش در مورد رویداد است که می‌تواند عواقب احتمال وقوع را روشن در نظر گیرد ایزو ۹۰۰۱ بیان می‌کند که ریسک با رویدادهای بالقوه در ارتباط می‌باشند و آن را معمولاً به‌عنوان یک نتیجه از احتمال و پیامد چنین رویدادی بیان می‌کند.
ریسک همچنین در سیستم مدیریت محیط‌زیست ISO ۱۴۰۰۱:۲۰۱۵ و اصول و راهنمای مدیریت ریسک ایزو ۳۱۰۰۰ تعریف‌شده است. باوجود یادآوری‌های مختلف در استاندارد ایزو ۹۰۰۰، تعریف ریسک در ایزو ۱۴۰۰۱ با ایزو ۹۰۰۱ یکسان می‌باشد.
تعریف ریسک در ایزو ۳۱۰۰۰ کمی خاص تر از ایزو ۹۰۰۰ و ایزو ۱۴۰۰۱، به عنوانتأثیر عدم قطعیت بر اهداف ” می‌باشد.
مفهوم ریسک در ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵  و ISO ۱۴۰۰۱:۲۰۱۵ به صورت عمومی می توانددر هر سازمانی بکارگرفته شود ( از جمله بند ۶ برنامه ریزی)، تنظیمات اهداف همان چیزی است که در ایزو ۳۱۰۰۰ تعریف‌شده است. ریسک رویداد بالقوه‌ای است که می‌تواند با اصطلاح عواقب (نتایج)، تأثیر ویا شدت تأثیر و احتمال وقوع  مرتبط با آن، تشریح شود.

استفاده از ریسک در ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵

ریسک در اجزاء اصلی استاندارد ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵ هشت بار و تفکر مبتنی بر ریسک یکبار ظاهرشده است در بخش‌های آموزنده استاندارد نظیر بخش مقدماتی و ضمائم، ریسک و تفکر مبتنی بر ریسک چندین بار (خیلی زیاد) ظاهرشده است.
جدول الزامات استاندارد ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵  برای ریسک

جدول الزامات استاندارد ISO 9001:2015 برای ریسک
بند استانداردعنوان بندتوضیحات
4.4.1زیر بند سیستم مدیریت کیفیت و فرآیندهای آنریسک و فرصت های فرآیند سیستم مدیریت کیفیت، عنوان بند نمی‌باشد
5.1.2تمرکز مشتریریسک و فرصت هایی که می‌تواند بر انطباق با محصولات و خدمات تأثیر گذار باشد این موضوع کاملاً گسترده می‌باشد
6.1اقدامات مرتبط با ریسک‌ها و فرصت‌هااین موضوع عنوان بند می‌باشد
6.1.1بدون عنوان در محتوی این زیر بند ریسک‌ها و فرصت‌های مرتبط با محیط کسب و کار و انتظارات ذی‌نفعان به‌طوری‌که سیستم مدیریت کیفیت به ” نتایج مورد انتظار ” دست یابدبه عنوان مثال به اهداف خود و بهبودها. این تعریفی است که در حال حاضر در ایزو ۳۱۰۰۰ می‌باشد
6.1.2بدون عنوان در محتوی این زیر بنددو بار تکرار شده است برنامه اقدامات در ارتباط با ریسک‌ها و فرصت‌ها شامل اثربخشی و اقداماتی که باید متناسب با تأثیر بالقوه انجام شود.
9.1.3تجزیه و تحلیل و ارزیابیاثربخشی اقدامات انجام‌شده مرتبط با ریسک‌ها و فرصت‌ها
9.3.2ورودی های بازنگری مدیریتاثربخشی اقدامات انجام‌شده مرتبط با ریسک‌ها و فرصت‌ها ی مربوط به برنامه‌ریزی (رجوع به بند ۶.۱)

جدول بالا الزامات ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵ را برای تجزیه‌وتحلیل ریسک و فرصت‌ها در سازمان تشریح می‌کند
مفهوم ریسک‌ها و فرصت‌ها بر شناسایی مسائل بالقوه نظیر فرصت هایی برای بهبود، نیازهای به‌کارگیری فرآیندهای سیستم مدیریت کیفیت در تطابق با محصولات و خدمات و طرحریزی اهداف سیستم مدیریت کیفیت ازجمله اقدامات برای برنامه‌های بهبود و ارزیابی اثربخشی آنها تأکید دارد.
فرآیند ریسک و طرحریزی ریسک  مطابق بند ۴.۱ و ۶.۱
زمانی که الزامات سیستم مدیریت کیفیت ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵ موردبررسی قرارگرفته، روابط بین فرآیندهای سیستم مدیریت کیفیت و برنامه ریزی مطابق زیر نشان داده‌شده است

فرآیند طرحریزی سازمانی

 

 ریسک‌ها و فرصت‌های محصول و فرآیندها – بند ۵.۱.۱

ریسک می‌تواند انطباق محصول و خدمات را تشریح کند در شکل زیر برخی از نواحی که معمولاً ریسک  در سازمان‌ها  را شامل می‌شود را نمایش می‌دهد.

نمونه فرآیند ریسک

دستورات ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵

بر اساس الزامات ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵، سازمان‌ها  باید به ریسک و فرصت‌های مرتبط با فرآیند سیستم مدیریت کیفیت (بند ۴.۱.۱)، طرحریزی (بند ۶.۱)، و ریسک‌های محصول (۵.۲.۱) اشاره نماید.
اثربخشی مدیریت ریسک و فرصت‌ها باید ارزیابی و تجزیه‌وتحلیل شود (بند ۹.۱.۳) همچنین اثربخشی اقدامات در ارتباط با اهداف یا طرحریزی باید در بازنگری مدیریت (بند ۹.۳.۲) مدنظر قرار گیرد.
اگرچه ریسک‌ها و فرصت‌ها در استاندارد ISO 9001:2015 باید تعیین شوند اما الزامی برای مدیریت ریسک رسمی بر مبنای فرآیند مدون مدیریت ریسک در استاندارد وجود ندارد.

این مطلب توسط مهندس پیام خرازیان گردآوری است.
انتشار مطلب با ذکر نام پیام خرازیان و آدرس سایت ww.kharazian.ir بلامانع می‌باشد.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.