طرح کیفیت ایزو ۹۰۰۱

طرح کیفیت ، نحوه تکوین مراحل تحقق محصول بر اساس الزامات مشخص‌شده را تشریح می‌کند در استاندارد ایزو ۹۰۰۱ به این مدرک اشاره‌شده و سازمان‌ها ی تولیدی مراحل تحقق محصول را در قالب طرح کیفیت مستند می‌نمایند.
در این مطلب طرح کیفیت در ایزو ۹۰۰۱ برای سازمان‌های تولیدی با توجه به تجارب پیام خرازیان بیان‌شده است.
در صنایع خودروسازی بر اساس الزامات ISO/TS ۱۶۹۴۹، نظامنامه طرحریزی پیشاپیش کیفیت محصول به طرح کیفیت ارجاع داده می‌شود و مدارک SQA همان طرح کیفیت محصول در ایران برای این صنایع می‌باشد.

مستندی که در آن فرآیندهای سیستم مدیریت کیفیت و منابع لازم برای یک محصول، پروژه یا قرارداد خاص مورداستفاده قرار می‌گیرند «طرح کیفیت» نامیده می‌شود.
مدارک طرح کیفیت ایزو ۹۰۰۱ با همکاری تیم چند تخصصی در درون سازمان تدوین می‌شود در این تیم کارکنان بخش کیفیت و فنی مهندسی حداقل حضور دارند.
درصورتی‌که محصول سازمان از اجزاء مختلفی تشکیل‌شده باشد یا پیچیدگی داشته باشد تدوین مدارک طرح کیفیت ایزو ۹۰۰۱
، مدت زمان زیادی را نیاز خواهد داشت.

طرح کیفیت

مدارک طرح کیفیت ایزو ۹۰۰۱ می‌تواند شامل:

تعیین الزامات مرتبط با محصول
الزاماتی که از طرف مشتری تعیین‌شده (مثلاً نقشه‌ها یا فرمولاسیون) الزامات قانونی (الزامات اداره استاندارد) و سایر الزامات مشخص‌شده می‌تواند بخشی از طرح کیفیت باشد و به‌عنوان ورودی جهت تدوین مدارک طرح کیفیت مدنظر قرار گیرد.
تعیین ویژگی‌های خاص
ویژگی‌های خاص در طول فرآیند طرحریزی کیفیت محصول، مشخص شده و کنترل‌های مناسب برای آنها تعیین شود. این ویژگی‌های خاص می‌توانند بر کارکرد ایمن محصول و مطابقت با مقررات قانونی تأثیر گذارد.
تعیین فرآیندهای تولید محصول
فرآیندهای مورد نیاز جهت تحقق محصول باید تشریح شود این می‌تواند در قالب دستورالعمل تولید باشد یا از نمودار فرآیند عملیات OPC برای تشریح فرآیند عملیات تولید استفاده نمود.
روش‌های راه‌اندازی تجهیزات و ماشین‌آلات نیز می‌تواند در قالب دستورالعمل تنطیمات دستگاه Setup تدوین شود و جزئی از طرح کیفیت ایزو ۹۰۰۱ باشد.
شناسایی و تأمین تجهیزات موردنیاز
ماشین‌آلات، تجهیزات و ابزارآلات موردنیاز جهت فرآوری محصول باید شناسایی و تعیین شود. شامل ابزار اندازه‌گیری، قالب‌ها، دستگاه‌ها و …
شناسایی مهارت‌های موردنیاز جهت تحقق محصول باکیفیت
برای انجام فرآیندها، طراحی تجهیزات جدید و ایفای نقش‌های جدید، لازم است هر نوع مهارت جدید موردنیاز را شناسایی کنیم مهارت هایی که موفقیت محصول منوط به آن می‌باشد شناسایی شود.
طرح کنترل
منظور از طرح کنترل ، حصول اطمینان از این است که تمامی خروجی‌های فرآیند از طریق نظارت فرآیند و روش‌های کنترل، در سطوحی از کنترل قرار خواهند داشت تا بدین ترتیب ویژگی‌های محصول و فرآیند تحت کنترل باشند.
طرح کنترل مرکز توجه، فرآیندهای تولید می‌باشد سه نوع طرح کنترل شامل طرح کنترل نمونه اولیه، پیش‌تولید و تولید انبوه وجود دارد
طرح‌های کنترل باید به صورت دوره‌ای موردبازنگری قرار گیرد.مثلاً ممکن است با توجه بهبود در فرآیندهای تولید و کاهش عدم انطباق‌ها، روش نمونه‌برداری در یک مشخص کنترلی از ۱۰۰% به بازرسی ساعتی تغییر یابد.
برنامه کنترل در استاندارد QS ۹۰۰۰ یا استاندارد ISO/TS ۱۶۹۴۹ الزم می‌باشد اما ازآنجاکه این فرم به ما در مستندسازی کنترل‌های محصول و فرآیند کمک می‌نماید توصیه می‌شود از فرم طرح کنترل یا برنامه کنترل استفاده شود.
سازمان‌ها می‌توانند بجای به‌کارگیری برنامه کنترل، روش‌های بازرسی را در قالب دستورالعمل بازرسی تشریح نمایند.
تحلیل حالات خرابی بالقوه فرآیند و آثار آن FMEA
در استاندارد ایزو ۹۰۰۱ الزامی جهت انجام FMEA نمی‌باشد ولی سازمان‌ها می‌توانند در صورت تمایل از این تکنیک جهت پیش‌گیری از عیوب  محصول و فرآیند استفاده نمایند.
در صنایع خودروسازی به‌کارگیری FMEA در فرآیند تولید الزام خودروساز می‌باشد.
طرح بسته‌بندی محصول
روش بسته‌بندی / جابجایی محصولات در قالب طرح بسته‌بندی تدوین می‌شود در طرح بسته می‌توان به موضوعات زیر اشاره نمود:
–  ابعاد بسته‌بندی، جنس بسته‌بندی
–   وزن بسته‌بندی
–   مشخصات مندرج بر روی بسته‌بندی مثلاً علائم حداکثر ۵ طبقه، دوره از نور خورشید نگهداری شود، در دمای ۲۵تا ۲۰ درجه سانتیگراد نگهداری شود
–   نحوه برچسب‌گذاری جهت ردیابی محصول
–  نکاتی در خصوص چیدمان محصول
–   نکاتی در خصوص شرایط نگهداری محصول مثلاً در دمای حداکثر ۲۰ درجه نگهداری شود.
–  روش حمل محصول
–   و…
طرح کیفیت زمانی موردنیاز می‌باشد که کاری که قصد انجام آن را دارید مستلزم طرحریزی تفضیلی باشد، طرح‌های کیفیت باید بر اساس ماهیت و نوع فعالیت های سازمان ایجاد و بکار گرفته شوند.

این مطلب توسط مهندس پیام خرازیان تهیه شده است.
انتشار مطلب با ذکر نام پیام خرازیان و آدرس سایت ww.kharazian.ir بلامانع می‌باشد.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.