تغییرات ایزو ۹۰۰۱

مهم‌ترین تغییرات ایزو ۹۰۰۱ ویرایش ۲۰۱۵ نسبت به ISO ۹۰۰۱:۲۰۰۸  با توجه به پیش نویس منتشرشده ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵ در این مطلب ارائه‌شده است.
تغییر اساسی در ساختار استاندارد، بازنگری واژگان و اصطلاحات، تفکر مبتنی بر ریسک در سرتاسر استاندارد، پیوست های استاندارد ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵ از مهم‌ترین تغییرات ایزو ۹۰۰۱ ، ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵ می‌باشند.

نسخه نهایی استاندارد ایزو ۹۰۰۱ ، در  ۲۳ سپتامبر ۲۰۱۵توسط سازمان ایزو منتشر شده است در این ویرایش دو متن ارائه شده است

اصول و واژگان سیستم مدیریت کیفیت ISO ۹۰۰۰:۲۰۱۵
الزامات سیستم مدیریت کیفیت ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵

راهنمای انتقال ایزو ۹۰۰۱  ، ارتباط بین ISO 9001:2015 و ISO 9001:2008 توسط مهندس پیام خرازیان در فایلی مشخص شده است که می توانید دانلود فایل راهنمای ایزو نمایید.

سیستم مدیریت کیفیت ISO ۹۰۰۱:۲۰۰۸ در سازمان‌ها تا سه سال پس از انتشار نسخه نهایی ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵ یعنی سال ۲۰۱۸ دارای اعتبار می‌باشد و سازمان در این سه سال فرصت دارند تا سیستم مدیریت کیفیت خود را به ویرایش جدید ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵ انتقال دهند.
سازمان‌ها می‌توانند تا سال ۲۰۱۸ نیز بر اساس ISO ۹۰۰۱:۲۰۰۸ ممیزی شوند و سیستم مدیریت کیفیت خود را نیز بر این پایه پیاده سازی نمایند.
با توجه به تغییرات کلیدی در ویرایش جدید ISO ۹۰۰۱ در سال ۲۰۱۵، کسانی که تمایل دارند با این استاندارد مدیریتی آشنا شوند باید با هر دو  ویرایش ایزو ۹۰۰۱ آشنا شوند. لذا کسانی که می‌خواهند در این حوزه آموزش ببینند پیشنهاد می‌شود هم با الزامات ISO ۹۰۰۱:۲۰۰۸ و هم با الزامات ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵ آشنا شوند.

مهمترین تغییرات ایزو ۹۰۰۱  ویرایش ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵ بر اساس پیش نویس منتشر شده در انتهای سال ۲۰۱۴

تغییر ساختار استاندارد ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵

ساختار استاندارد ایزو ۹۰۰۱ از ۸ بخش به ۱۰ بخش تغییر نمود و ساختار سطح بالا (یعنی توالی بندها،متن مشترک،و واژگان مشترک) توسط سازمان ایزو ایجاد و استقراریافته است،استاندارد جهت یکپارچه سازی  با سایر استانداردهای مدیریتی مناسب‌تر شده است  به‌طوری که تمامی استانداردهای مدیریتی جدید بر مبنای این ساختار ده‌بخشی تدوین می‌شوند.

عناصر اصلی استاندارد ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵

مهم‌ترین تغییرات ایزو ۹۰۰۱ – تغییرات ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵

–  تعاریف و اصطلاحات

در ویرایش جدید ایزو ۹۰۰۱،تعاریف و اصلاحات مرتبط با استاندارد ایزو ۹۰۰۱ به‌صورت کامل (۶۹ اصطلاح) در قسمت اول الزامات بند ۳ استاندارد ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵ آمده است در ویرایش قبلی تعاریف و اصطلاحات در استاندارد ISO ۹۰۰۰ مبانی و واژگان به‌صورت کامل ارائه‌شده بود و دربند ۳ استاندارد ISO ۹۰۰۱:۲۰۰۸ فقط لغات محصول لحاظ شده بود. برخی از واژگان جدید مطرح‌شده نظیر: اطلاعات مستند شده،ریسک،عملکرد، برون سپاری شده، پایش،محیط کسب و کار،مشارکت و …

در پیش نویس جدید منتشر شده در July 2015 توسط سازمان ایزو ، اصول و اصطلاحات ایزو در قالب کتابچه ای مجزاء تحت عنوان ISO 9000:2015 ارائه شده است.

تفکر مبتنی بر ریسک در سرتا سر استاندارد

البته تفکر مبتی بر ریسک همیشه به صورت تلویحی در استاندارد ایزو ۹۰۰۱ ویراش های قبلی بوده است اما در ویرایش جدید استاندارد ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵، این موضوع با صراحت بیشتری مطرح‌شده است و تفکر مبتنی بر ریسک به عنوان الزامی برای استقرار، اجراء، نگه داری و بهبود مستمر سیستم مدیریت کیفیت لحاظ شده است.

حذف بند نماینده مدیریت

در ویرایش قبلی تاکید شده بود که حتماً باید یکی از مدیران ارشد به‌عنوان نماینده مدیریت انتخاب شود
اگرچه نقشی برای نماینده مدیریت از استاندارد ایزو ۹۰۰۱ ویراش جدیددر نظر گرفته نشده است امابه منظور آگاهی سازمان از تغییرات آینده وتوسعه و اجراء در هر مرحله نماینده مدیریت نقش مهمی ایفا می‌نماید. که در سازمان هامی توانداین موضوع توسط مدیریت ارشد به نمایندگان مدیریت یا مدیران  تفویض شود.
وظایف مشخص‌شده در بند ۵.۳  استاندارد ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵  توسط مدیریت ارشد، نظیر گزارش دهی عملکرد سیستم به نمایندگان مدیریت یا مدیران ارشد  تفویض می‌شود.
بدین منظور وجود نماینده مدیریت در سازمان‌های بزرگ ضرورت می‌باشد.

حذف نظامنامه کیفیت

بند ۴.۱ درک سازمان و محیط آن

سازمان باید محیط بیرونی و درونی خود را بررسی نموده و جهت‌گیری های استراتژی جهت دستیابی به نتایج مورد انتظار سیستم مدیریت کیفیت را مشخص نماید.

بند ۴.۳ درک و نیازها و انتظارات طرف‌های ذی نفع

بند ۴.۳ تعیین دامنه کاربرد سیستم مدیریت کیفیت

در ویرایش قبلی استاندارد ISO ۹۰۰۱:۲۰۰۸، در صورتی که زیر بندهای بند ۷ در سازمان موضوعیت نداشت می‌توانستیم از آن صرفنظر کنیم.
در ویرایش جدید استاندارد ایزو،در صورتی که هرکدام از الزامات این استاندارد غیر قابل اجراء باشد توجیه برای هر یک از این بندها مشخص‌شده و آن بند کنار گذاشته می شوداین موضوع نباید بر توانایی یا مسئولیت سازمان برای اطمینان از انطباق محصولات و خدمات تاثیری داشته باشد.

بند ۴.۴ سیستم مدیریت کیفیت و فرآیندهای سازمان

این بند استاندارد جدید معادل بند ۴.۱ الزامات عمومی می‌باشد و موضوعات زیر در این بند لحاظ شده است:
–  ریسک‌ها وفرصت ها مطابق الزامات بند ۶.۱ طرحریزی و اجراء می‌شود.
–  توجه به شاخص‌های عملکردئ در تعیین معیارها و شاخص‌های فرآیندها
–  فرصت هایی برای بهبود فرآیندها و سیستم مدیریت کیفیت

دربند ۵.۲ خط مشی کیفیت

در این بند استاندارد ایزو ۹۰۰۱،موضوعات زیر اضافه‌شده است.
–  خط‌مشی در دسترس ذی نفعان قرار گیرد.
–  خط‌مشی متناسب با محیط سازمان و ماهیت وجودی باشد.

بند ۶.۱ اقدامات مرتبط با ریسک‌ها و فرصت‌ها

سازمان باید ریسک‌ها و فرصت‌های مرتبط با محیط کسب و کار (در راستای بند ۴.۱ محیط کسب و کار و ۴ نیازها و انتظارات ذینفعان) و فرآیندهای سیستم مدیریت کیفیت (مطابق بند ۴.۴ سیستم مدیریت کیفیت و فرآیندهای آن) را تعیین نماید و الزامی جهت مدون نمودن فرآیند مدیریت ریسک وجود ندارد.
البته این موضوع در استاندارد ایزو ۹۰۰۱ ویرایش قبلی نیز در قالب اقدام پیشگیرانه لحاظ شده بود در ویرایش جدید بند جداگانه ای برای اقدام پیسگیرانه تعریف نشده است و در قالب تفکر مبتی بر ریسک در سرتاسر استاندارد لحاظ شده است.

بند ۶.۲ اهداف کیفیت و طرحریزی سیستم جهت دستیابی به آنها

علاوه بر موارد ذکرشده در استاندارد ایزو ۹۰۰۱ ویرایش قبلی،اهداف کیفیت باید:
–   الزامات قابل کاربرد را در بر گیرد.
–   مرتبط با انطباق با محصولات و خدمات و افزایش رضایتمندی مشتری باشد.
–    پایش شود
–    در سازمان منتقل‌شده باشد.
–    در صورت تناسب بروز آوری شود
در زمان طرحریزی اهداف کیفیت باید کارهای موردنیاز،منابع موردنیاز،مسئول انجام،زمان انجام و چگونگی ارشیابی اهداف مشخص شود.

بند ۷.۱.۶ دانش سازمانی

سازمان باید برای اجرای فرآیندهای سیستم مدیریت کیفیت  دردستیابی به انطباق محصولات و خدمات، دانش موردنیاز را تعیین نماید

بند ۷.۵ اطلاعات مستند شده

این بند استاندارد و زیر بندهای آن، جایگزین بند ۴.۳.۳ کنترل مدارک، بند ۴.۳.۳ کنترل سوابق  و الزامات مستندسازی در ویرایش ISO ۹۰۰۱:۲۰۰۸ شده است.

۸.۵.۳ اموال متعلق ب مشتری یا ارائه‌دهنده برون‌سازمانی

با توجه به اینکه در ویرایش جدید به ذینفعان مرتبط با مسائل کیفیت توجه شده است، در این بند توجه به اموال ارئه دهنده برون‌سازمانی (تأمین کننده) نیز اضافه‌شده است.
در ویرایش قبلی فقط به نگهداری اموال مشتری مدنظر قرارگرفته است.

۸.۵.۵ فعالیت های پس از تحویل

در ویرایش قبلی استاندار ایزو ۹۰۰۱،درقسمت و، بند ۷.۵.۱ به این موضوع اشاره‌شده است در حالی در ویرایش جدید بندی مجرا برای این موضوع در نظر گرفته‌شده است.

۸.۵.۶ کنترل تغییرات

کنترل تغییرات تولید و ارائه خدمات به‌منظور اطمینان از تداوم در انطباق با الزامات مشخص‌شده در ویرایش جدید اضافه‌شده است.

۸.۶ ترخیص محصولات و خدمات

در ویرایش قبلی استاندار ایزو ۹۰۰۱،درقسمت و، بند ۷.۵.۱ به این موضوع اشاره‌شده است در حالی در ویرایش جدید بندی مجرا برای این موضوع در نظر گرفته‌شده است.

بند ۹.۳ بازنگری مدیریت

ورودی های بازنگری مدیریت نسبت به ویرایش قبلی تکمیل تر شده است و موضوعات زیر در بازنگری مدیریت لحاظ شده است:
–  اثربخشی اقدامات انجام‌شده برای ریسک‌ها و فرصت‌ها
–  مسائل مربوط به تأمین کنندگان و سایر طرف‌های ذی نفع.
–  کفایت منابع مورد نیاز جهت اثربخشی سیستم مدیریت مدیریت کیفیت.

تغییرات ایزو ۹۰۰۱ تغییرات استاندارد ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵

پیوست های استاندارد ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵

پیوست الف: تشریح ساختار،واژگان و مفاهیم جدید

مفاهیم جدید به شرح زیر در پیوست استاندارد ایزو ۹۰۰۱ جدید،‌ تشریح شده است.
– دانش سازمانی
‌-اطلاعات مستند شده
–  رویکرد مبتنی بر ریسک
–  محیط کسب و کار
–  محصولات و خدمات
کنترل محصولات و خدمات برون‌سپاری شده

پیوست ب: اصول مدیریت کیفیت
اصول مدیریت کیفیت از ۸ هشت اصل (اصول سیستم های مدیریت) به هفت اصل، اصول مدیریت کیفیت تغییر یافته است.

پیوست ج: استانداردهای مدیریت کیفیت ایزو ۱۰۰۰۰

تغییرات ایزو ۹۰۰۱ بر اساس آخرین پیش نویس ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵ توسط مهندس پیام خرازیان تهیه شده است.
انتشار مطلب با ذکر نام پیام خرازیان و آدرس سایت www.kharazian.ir  بلامانع می‌باشد.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.